پیام فارس - شیراز-سرپرست پایگاه میراث جهانی تختجمشید نسبت به الحاق روستای مهدیه به مرودشت هشدار داد و گفت: توسعه شهری در حریم درجه ۲ میتواند تختجمشید را با تهدیدهای جدی مواجه کند.
به گزارش خبرگزاری مهر، محمدجواد جعفری با اشاره به برگزاری جلسه بررسی طرح جامع شهر مرودشت در فرمانداری این شهرستان گفت: در این جلسه اعلام شد که الحاق روستای مهدیه به شهر مرودشت نهایی شده و مخالفتهای پایگاه میراث جهانی تختجمشید و ادارهکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی دیگر امکان طرح ندارد.
سرپرست پایگاه میراث جهانی تختجمشید با تأکید بر مخالفت این پایگاه با هرگونه توسعه محدوده شهری مرودشت در حریم درجه ۲ تختجمشید افزود: اجرای چنین طرحی میتواند در آینده این اثر جهانی را با تهدیدها و مخاطرات جدی مواجه کند و با توصیه یونسکو مبنی بر جلوگیری از گسترش محدوده شهری در حریم تختجمشید مغایرت دارد.
وی ادامه داد: در صورت الحاق روستای مهدیه به شهر مرودشت، عملاً نقش پایگاه میراث جهانی تختجمشید و دیدگاههای کارشناسی شورای راهبردی این پایگاه نادیده گرفته میشود؛ موضوعی که میتواند پیامدهای منفی در حوزه حفاظت و حتی گردشگری تختجمشید به دنبال داشته باشد.
جعفری با اشاره به پیامدهای احتمالی این تصمیم گفت: تحقق چنین رویکردی میتواند زمینه طرح درخواستهای مشابه از سوی روستاهای همجوار، از جمله «کناره» و «فیروزی» را فراهم کرده و تمایل این روستاها برای پیوستن به محدوده شهری مرودشت را افزایش دهد.
وی درباره توافقهای پیشین برای ساماندهی محدوده مهدیه نیز بیان کرد: آنچه پیشتر مورد موافقت میراث فرهنگی و پایگاه میراث جهانی تختجمشید قرار گرفته، ایجاد یک پهنه خدماترسانی گردشگری در محور روستای مهدیه به وسعت ۳۷ هکتار بوده است و از نظر میراث فرهنگی، اجرای طرحی خارج از این چارچوب قابل پذیرش نیست.
توسعه شهری در حریم تختجمشید پذیرفتنی نیست
سرپرست پایگاه میراث جهانی تختجمشید با اشاره به مخالفت شورای راهبردی پایگاههای میراث جهانی پارسه ـ پاسارگاد با توسعه شهر مرودشت در این محدوده تأکید کرد: مسئولیت حفاظت و رعایت ضوابط عرصه و حریم مجموعه میراث جهانی تختجمشید تنها بر عهده وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی نیست و تمامی دستگاههای دولتی و غیردولتی و همچنین جامعه محلی در این زمینه مسئولیت دارند.
جعفری با اشاره به ابلاغ ضوابط جدید عرصه و حریم مجموعه میراث جهانی تختجمشید در مهرماه سال گذشته گفت: عرصه این مجموعه شامل چهار محدوده تختجمشید، شهر استخر، نقشرجب و نقشرستم است که به صورت جزیرهای تعیین شدهاند.
وی افزود: علاوه بر عرصه، سه محدوده حریم درجه یک، درجه ۲ و درجه ۳ نیز برای حفاظت از مجموعه میراث جهانی تختجمشید مشخص شده و رعایت و اجرای ضوابط این محدودهها در راستای تحقق مفاهیم توسعه پایدار منطقه، برای همگان تکلیف شده است.
حریم ۱۷ هزار هکتاری تختجمشید زیر ذرهبین حفاظت
جعفری درباره حریم درجه یک تختجمشید توضیح داد: این محدوده حدود ۶ هزار هکتار وسعت دارد و شهر تاریخی پارسه، شهر تاریخی استخر و بقایای مرتبط با این دو شهر را دربرمیگیرد و ضوابط آن بر حفظ وضع موجود و جلوگیری از تخریب عرصه و اعیان این دو شهر تاریخی استوار است.
وی ادامه داد: حریم درجه ۲ تختجمشید نیز حدود ۱۷ هزار هکتار وسعت دارد و علاوه بر محدوده دو شهر تاریخی، ۱۱۰ اثر تاریخی مهم دیگر دشت مرودشت را که به ثبت ملی رسیدهاند، دربرمیگیرد.
سرپرست پایگاه میراث جهانی تختجمشید درباره حریم درجه ۳ نیز گفت: این محدوده بخشی از دامنهها و کوهستانهای منطقه را شامل میشود و ضوابط آن عمدتاً رویکردی پیشگیرانه دارد و بر جلوگیری از تهدیدهای ناشی از فعالیت صنایع آلاینده بزرگ متمرکز است.
جعفری هدف از تعیین این محدودهها را هدفمند کردن برنامههای توسعهای و عمرانی منطقه عنوان کرد و افزود: با وجود تدابیر و ضوابط پیشبینیشده، همچنان برخی دستگاهها به دنبال توسعه شهر مرودشت در حریم درجه ۲ تختجمشید هستند.
پهنه گردشگری مهدیه جایگزین توسعه شهری نیست
وی با اشاره به برخی ناهماهنگیها و اهداف منفعتطلبانه در سالهای گذشته که به گفته او زمینهساز نابسامانیهایی در محور منتهی به تختجمشید و محدوده روستای مهدیه شده است، اظهار کرد: آنچه با موافقت دستگاههای ذیربط دنبال شد، ایجاد یک پهنه گردشگری به وسعت ۳۷ هکتار با هدف ساماندهی این مسیر و ارتقای ظرفیت گردشگری منطقه بود.
جعفری تأکید کرد: ایجاد این پهنه گردشگری نباید به معنای ورود محدوده شهر مرودشت به حریم درجه ۲ تختجمشید تلقی شود و شورای راهبردی پایگاههای میراث جهانی پارسه ـ پاسارگاد همچنان با هرگونه گسترش شهر مرودشت در این حریم مخالف است.
وی ساماندهی روستا و محور مهدیه بر اساس طرح هادی ویژه روستایی را یکی از راهکارهای رفع چالشهای موجود در این مسیر دانست و گفت: هرگونه تصمیمگیری درباره روستای مهدیه باید مشروط به تهیه طرح جامع گردشگری، لحاظ کردن دستورالعمل پیوست میراث فرهنگی و رعایت ضوابط حریم درجه ۲ تختجمشید باشد.
هشدار میراث فرهنگی درباره پیگیری موضوع در یونسکو
سرپرست پایگاه میراث جهانی تختجمشید در پایان گفت: در صورت ادامه بیتوجهی وزارت راه و شهرسازی و استانداری فارس به مخالفتهای میراث فرهنگی در این زمینه، موضوع از طریق مکاتبه با دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران پیگیری خواهد شد.