پیام فارس - شیراز- رئیس کل دادگستری فارس گفت: پیشگیری از جرم باید پیش از تبدیل آسیب‌های اجتماعی به بزهکاری آغاز و دستگاه قضایی با شناسایی نشانه‌های خطر، پیش از وقوع جرم برای مهار آن اقدام کند.
به گزارش خبرنگار مهر، حجت‌الاسلام و المسلمین سیدصدرالله رجایی‌نسب صبح چهارشنبه در همایش سراسری معاونین پیشگیری از وقوع جرم قوه قضاییه در شیراز، بر ضرورت عبور از «پیشگیری واکنشی» و حرکت به سمت «حکمرانی پیش‌نگر» تأکید کرد و گفت: پیشگیری موفق، پرونده‌ای نیست که خوب رسیدگی شده باشد، بلکه آسیبی است که اساساً فرصت تبدیل شدن به پرونده را پیدا نکرده باشد.
رئیس کل دادگستری فارس با اشاره به وظیفه قوه قضاییه در زمینه پیشگیری از وقوع جرم اظهار کرد: مسئولیت دستگاه قضایی فقط رسیدگی پس از وقوع جرم نیست، بلکه باید با شناخت و اصلاح رویه‌ها، صیانت از حقوق عامه و مطالبه‌گری از دستگاه‌های مسئول، از شکل‌گیری زمینه‌های جرم جلوگیری کرد.
وی افزود: حکمرانی پیش‌نگر صرفاً تغییر در واژگان اداری نیست، بلکه تغییر در منطق حکمرانی، شیوه تصمیم‌گیری و کیفیت مسئولیت‌پذیری است.
نباید منتظر تشکیل پرونده بمانیم
رجایی‌نسب با بیان اینکه پیشگیری واکنشی زمانی آغاز می‌شود که حادثه رخ داده و جامعه هزینه جرم را پرداخته است، گفت: حکمرانی پیش‌نگر از جایی آغاز می‌شود که نشانه‌های خطر پدیدار شده و هنوز فرصت اصلاح بدون هزینه سنگین وجود دارد.
وی تصریح کرد: اگر نشانه‌های ساخت‌وساز غیرمجاز، ترک فعل اداری، تضییع حقوق عمومی، خشونت خانوادگی یا آسیب‌های اجتماعی را می‌بینیم، سکوت و تأخیر نمی‌تواند با مسئولیت شرعی و قانونی ما سازگار باشد.
رئیس کل دادگستری فارس تأکید کرد: معاونت‌های اجتماعی و پیشگیری باید از اجرای برنامه‌های پراکنده به سمت مدیریت شبکه خطر حرکت کنند و هر آسیب را با تعیین متولی، زمان‌بندی، شاخص و نتیجه قابل سنجش دنبال کنند.
وی با اشاره به اهمیت استفاده از داده‌های قضایی و اجتماعی گفت: آمار پرونده‌ها فقط گزارش گذشته نیست و اگر درست تحلیل شود، نقشه آینده را نیز به ما نشان می‌دهد.
پیشگیری با تعداد همایش‌ها سنجیده نمی‌شود
رجایی‌نسب با تأکید بر اینکه عملکرد حوزه پیشگیری نباید با تعداد جلسات و تفاهم‌نامه‌ها ارزیابی شود، گفت: موفقیت واقعی زمانی است که تکرار آسیب کاهش یابد، ورودی پرونده‌ها کمتر شود، رضایت مردم افزایش پیدا کند و فرایندهای تولیدکننده جرم اصلاح شوند.
وی افزود: هر گزارش آسیب باید به یک تصمیم عملی منتهی شود و مشخص کند خطر چیست، متولی چه دستگاهی است، مهلت اقدام چه زمانی است و در صورت انجام نشدن اقدام، چه مقام یا دستگاهی باید پاسخگو باشد.
رئیس کل دادگستری فارس ادامه داد: مسائل کوچک اگر به‌موقع مدیریت نشوند، به بحران و سپس به جرم تبدیل می‌شوند؛ بنابراین برنامه‌های پیشگیرانه باید مستمر، هدفمند و مبتنی بر آسیب‌شناسی دقیق باشند.
مردم چشم‌های اجتماعی نظام پیشگیری هستند
وی مردم را شریک حکمرانی پیش‌نگر دانست و گفت: مسجد، مدرسه، خانواده، دانشگاه، نهادهای مدنی، شوراهای محلی و گروه‌های تخصصی، چشم‌های اجتماعی نظام پیشگیری هستند.
رجایی‌نسب با بیان اینکه افزایش اعتماد عمومی موجب گزارش‌دهی زودتر و همکاری مؤثرتر می‌شود، گفت: باید از خود بپرسیم در هر استان چه مسائلی و چه اتفاقاتی قابل پیش‌بینی است، نخستین نشانه‌های آن چیست، کدام دستگاه باید پیش از وقوع مداخله کند و سهم دستگاه قضایی در مطالبه‌گری چیست.
وی تأکید کرد: رسالت ما این نیست که فقط تعداد بیشتری از آسیب‌ها را ثبت کنیم، بلکه باید کاری کنیم تعداد کمتری از آسیب‌ها به جرم تبدیل شوند.
رئیس کل دادگستری فارس در پایان با اشاره به عملکرد استان در حوزه پیشگیری از وقوع جرم گفت: فارس از استان‌های پیشرو در این حوزه است و اقدامات متعددی در زمینه پیشگیری از وقوع جرم و مسائل اجتماعی انجام شده که جزئیات آن در جریان این همایش برای معاونین پیشگیری از وقوع جرم سراسر کشور تشریح خواهد شد.