پیام فارس - پژوهشگران دانشگاه و فعالان محیطزیستی در نشست «بررسی چالشهای زیستمحیطی استان فارس از دیدگاه نخبگان» در دانشگاه شیراز، حفاظت از پهنه طبیعی کوهسار شیراز را خواستار شدند و بر مدیریت علمی و یکپارچه آن تأکید کردند.
به گزارش خبرگزاری صدا و سیما مرکز فارس ، نشست «بررسی چالشهای زیستمحیطی استان فارس از دیدگاه نخبگان؛ فرصتی برای هماندیشی در باب حکمرانی پایدار و الزامات قانونی» با محوریت بررسی ظرفیتها، کارکردهای زیستمحیطی و ضرورت حفاظت از «کوه کوهسار شیراز»، بههمت کارگروه آب و محیطزیست اندیشکده حکمرانی و قانونگذاری استان فارس، با همکاری مرکز نظریهپردازی، نقد و مناظره دانشگاه شیراز برگزار شد.
این نشست با حضور جمعی از استادان و صاحبنظران دانشگاهی، پژوهشگران، فعالان محیطزیست و علاقهمندان این حوزه، در سالن کنفرانس ساختمان مدیریت دانشگاه شیراز برگزار شد
کوهسار؛ پهنهای طبیعی با کارکردهای حیاتی برای شیراز
شهسوار کریمآقایی، پزشک و فعال محیطزیست و از پیگیران حفاظت از کوه کوهسار، با تشریح ویژگیهای این پهنه طبیعی، بر ضرورت توجه جدی به ارزشهای زیستمحیطی و اجتماعی آن تأکید کرد.
وی با بیان اینکه کوه کوهسار پهنهای گسترده در مجاورت شهر شیراز است، اظهار کرد: این کوه علاوهبر برخورداری از پوشش گیاهی و تنوع زیستی ارزشمند، در تعدیل دمای شهر، تأمین هوای پاک و ایجاد منظر طبیعی مطلوب برای شیراز نقش دارد و حفظ بکر و طبیعی آن میتواند الگویی برای حفاظت از پهنههای طبیعی در دیگر شهرها نیز باشد.
کریمآقایی با اشاره به پوشش گیاهی و ویژگیهای طبیعی بخشهای مختلف کوهسار افزود: در این پهنه، درختان بلوط، بادام وحشی و گونههای مختلف گیاهی وجود دارد و برخی از گونههای موجود، از ارزش و اهمیت زیستمحیطی ویژهای برخوردارند. همچنین در بخش جنوبی کوهسار، درههای متعددی ازجمله دره پلنگی قرار گرفتهاند که علاوهبر ارزش طبیعی، بخشی از هویت تاریخی و فرهنگی شیراز را در خود جای دادهاند.
وی، مشارکت جدی سازمانهای مردمنهاد و جامعه مدنی در سیاستگذاری و تصمیمسازیهای محیطزیستی را ضروری دانست و گفت: تجربه کشورهای مختلف نشان میدهد که سازمانهای مردمنهاد محیطزیستی میتوانند در فرآیند مدیریت، حفاظت و سیاستگذاری منابع طبیعی و محیطزیست نقش مؤثری ایفا کنند و لازم است این ظرفیت در تصمیمسازیهای کلان نیز مورد توجه قرار گیرد.
تأکید دستگاههای تخصصی بر حفظ طبیعی کوهسار
این فعال محیطزیست در ادامه با اشاره به پیگیریهای انجامشده برای حفاظت از کوهسار گفت: در حدود دوسال گذشته، موضوع حفاظت از این پهنه از طریق دانشگاه، شورای اسلامی شهر، شهرداری، سازمان حفاظت محیطزیست، منابع طبیعی، استانداری، سازمان زمینشناسی، دستگاه قضایی و سایر مجموعههای مرتبط پیگیری شده و دیدگاههای کارشناسی متعددی در این زمینه گرفته شده است.
وی افزود: مرکز پژوهشهای شورای اسلامی شهر شیراز نیز با بهرهگیری از نظر کارشناسان حوزه اکولوژی، بر ضرورت حفظ بکر و طبیعی این پهنه تأکید کرده است.
کریمآقایی همچنین با اشاره به اهمیت منابع آب زیرزمینی در پاییندست کوهسار اظهار کرد: براساس مکاتبات و بررسیهای انجامشده، چاههای آب آشامیدنی واقع در پاییندست این کوه از اهمیت ویژهای برای تأمین آب بخشی از شهر شیراز برخوردارند و حفاظت از این پهنه از منظر منابع آب نیز ضرورت دارد.
وی با اشاره به بررسیهای زمینشناسی انجامشده در منطقه و وجود برخی گسیختگیها و ناپایداریهای زمین، تأکید کرد: هرگونه مداخله و اجرای طرح در این پهنه باید پیشاز هرچیز بر مبنای مطالعات کارشناسی و ملاحظات زمینشناختی و زیستمحیطی انجام شود.
کریمآقایی گفت: بررسیهای انجامشده نشان میدهد موضوع حفاظت از این پهنه صرفاً یک مطالبه فردی یا گروهی نیست، بلکه مجموعهای از کارشناسان و دستگاههای تخصصی، بر ضرورت توجه به ویژگیهای طبیعی و زیستمحیطی آن تأکید کردهاند.
از پیگیریهای اداری تا احیای پوشش گیاهی کوهسار
وی با اشاره به فعالیتهای میدانی انجامشده در کوهسار گفت: در کنار پیگیریهای اداری و کارشناسی، فعالیتهای عملیاتی نیز برای حفاظت و احیای پوشش گیاهی منطقه انجام شده است؛ ازجمله کاشت هزاران بذر و نهال از گونههای بومی مانند بادام کوهی و بنه و تلاش برای آبیاری و حفاظت از این گونهها با مشارکت گروههای محیطزیستی و مردمی.
این پزشک و فعال محیطزیست همچنین بر ضرورت افزایش حضور دانشگاهیان و متخصصان در این موضوع تأکید کرد و گفت: انتظار ما از استادان، صاحبنظران و نخبگان این است که در حفاظت از کوهسار، پشتوانه علمی و کارشناسی لازم را فراهم کنند و اجازه ندهند تصمیمگیری درباره چنین پهنه ارزشمندی بدون اتکا به مطالعات علمی و نظر متخصصان صورت گیرد.
پیشنهاد تبدیل کوهسار به «پارک طبیعی حفاظتی شهری»
در ادامه این نشست، مصباح، عضو هیئتعلمی بازنشسته مرکز تحقیقات کشاورزی شیراز و فعال محیطزیست، با اشاره به کارکردهای اکوسیستمی کوهسار اظهار کرد: این پهنه در کنار نقش خود در تعدیل شرایط اقلیمی و حفظ کیفیت محیطی شهر، دارای تنوع زیستی، پوشش گیاهی بومی و ارزشهای طبیعی و منظرین قابل توجهی است و حفاظت از آن باید در چارچوب مدیریت یکپارچه اکوسیستم شهری مورد توجه قرار گیرد.
وی با اشاره به برخی ناپایداریهای زمینشناختی در محدوده کوهسار افزود: بخشی از دستکاریهای انجامشده در این منطقه میتواند مخاطراتی را بهدنبال داشته باشد و لازم است پیش از هرگونه مداخله، مطالعات دقیق زمینشناسی، بومشناختی و محیطزیستی انجام شود.
این فعال محیطزیست، مدیریت یکپارچه پهنه کوهسار بر پایه مبانی بومشناسی را ضروری دانست و تأکید کرد: در تصمیمگیریهای مربوط به محیطزیست، باید به دانش و نظر بومشناسان و متخصصان توجه جدی شود؛ زیرا آثار تخریب محیطزیست در بسیاری از موارد بلندمدت است و بهسادگی قابل جبران نیست.
مهندس مصباح در ادامه از ارائه پیشنهاد تبدیل کوهسار به «پارک طبیعی حفاظتی شهری» خبر داد و گفت: این پیشنهاد با توجه به معیارهای مطرحشده در چارچوبهای بینالمللی حفاظت از طبیعت و توسعه پایدار و همچنین سیاستهای کلان و خرد منابع طبیعی و محیطزیست کشور تدوین و به مراجع مختلف ارائه شده است.
ضرورت پشتیبانی علمی دانشگاه از حفاظت کوهسار
وی، نقش دانشگاهیان و نخبگان را در بهثمررسیدن این طرح مهم دانست و گفت: برای تحقق این ایده، علاوهبر پیگیریهای اجرایی، به پشتیبانی علمی استادان، اعضای هیئت علمی و نخبگان شهر نیاز است و این موضوع میتواند در کلاسهای درس و محافل علمی نیز مطرح شود تا از ظرفیت فکری دانشگاه برای بررسی و پیشبرد آن استفاده شود.
تأکید بر هماندیشی نخبگان برای آینده کوهسار
این نشست در ادامه با تأکید بر ضرورت بهرهگیری از ظرفیت استادان، متخصصان، نخبگان و تشکلهای مردمنهاد برای بررسی و پیگیری مسائل زیستمحیطی استان فارس و بهویژه حفاظت از کوه کوهسار دنبال شد.
برگزاری این نشست در چارچوب فعالیتهای کارگروه آب و محیطزیست اندیشکده حکمرانی و قانونگذاری استان فارس، فرصتی برای طرح دیدگاههای تخصصی درباره یکی از مسائل مهم محیطزیستی شهر شیراز و بررسی راهکارهای علمی، مدیریتی و قانونی برای حفاظت از سرمایههای طبیعی استان فراهم کرد.