پیام فارس

آخرين مطالب

گفت و گوی ایسنا با جامعه شناس و استاد دانشگاه:

خشونتی که بیشتر و حساسیتی که کمتر می‌شود مقالات

خشونتی که بیشتر و حساسیتی که کمتر می‌شود
  بزرگنمايي:

پیام فارس - ایسنا/فارس وقتی سیاستمداران ایرانی خیلی راحت به یکدیگر تهمت می‌زنند و ترور شخصیت می‌کنند، به نهادینه شدن خشونت روانی کمک می‌کنند، روندی که مانند بسیاری از رفتارها و کنش‌ها، برای جامعه مضر است و تاثیرات منفی خود را برجای می‌گذارد.

اینگونه به نظر می‌رسد که مردم نسبت به چه چیزهایی حساس‌تر شده‌اند و به مواردی اهمیت می‌دهند، که پیش‌تر برایشان مهم نبود. انسان‌ها دیگر از سطح اولیه زندگی و تامین نیازهایی مانند خوراک و پوشاک فراتر رفته‌اند و به سلامت روانی نه تنها خود، بلکه به سلامت جامعه‌ای که در آن زندگی می‌کنند هم توجه دارند.
در کتب قدیمی، از خشونت گسترده به مثابه عملی مشروع صحبت می‌شد، ولی امروز جامعه به خشونت واکنش نشان می‌دهد، حتی اگر قربانی این خشونت یک نفر باشد، اما همچنان پرسش‌هایی وجود دارد؛ اینکه آیا میزان خشونت در جامعه ایران، بیشتر شده است؟ دلیل آن چیست؟ آیا واکنش به خشونت، بیشتر و پررنگتر شده و ....
مثله شدن فرزندان به دست خانواده، آخرین مورد از یک خشونت خانوادگی بود که برای چند روز به خبر داغ ایران و حتی جهان بدل شد، اتفاقی که روی اقدام مادری که 2 فرزند خود را به قتل رسانده بود، سایه انداخت، اما واکنش‌ها به اتفاقات خانواده خرمدین، چه ارزیابی‌هایی را در خود دارد؟
برای درک بهتر آنچه در زمینه خشونت در حال اتفاق است، با دکتر حلیمه عنایت، استاد بخش علوم اجتماعی دانشگاه شیراز گفت و گو کردیم که در ادامه می‌خوانید:
آیا واقعا خشونت در جامعه ایران افزایش یافته است؟
زمانی که سلامت روانی و اجتماعی جامعه ایران را ارزیابی می‌کنیم، می‌توان دید وضعیت سلامت جامعه ما رو به وخامت است، و این وخامت الزاما در شنیدن اخبار قتل و جنایت خلاصه نمی‌شود؛ این چیزها در هر کشوری اتفاق می‌افتند، اما خشونت فقط خشونت فیزیکی نیست. فشارهای مختلفی که بر مردم وارد می‌شود، فقر و استرس ناشی از آن، مصداق خشونت هستند. به علاوه شرایط کرونا و محدودیت‌هایی که ایجاد کرده، مزید برعلت شده و وضعیت خطرناکی را ایجاد می‌کند. پس در مجموع به نظر من هم خشونت در جامعه ایرانی افزایش یافته است.
وقتی که سیاستمداران ایرانی خیلی راحت به یکدیگر تهمت می‌زنند و ترور شخصیت می‌کنند، باعث نهادینه شدن این شکل از خشونت می‌شوند.
در گذشته شاید فقط در بحث جوک‌های قومیتی نگران خشونت روحی و روانی بودیم، ولی امروز مسئله گسترده‌تر شده است. در واقع حتی انتشار خبر دستگیری یک اختلاس‌گر، اعمال خشونت علیه طبقه فقیر جامعه است. البته منظورم این نیست که این دست خبرها منتشر نشوند، بلکه قصدم فقط تبیین شرایط موجود است. شرایطی که در قالب آن می‌گوییم خشونت درحال افزایش است. آیا در دهه‌های پیشین هم اختلاس‌هایی با این ارقام را می‌دیدیم؟ یا اخلاقیات این چنین راحت زیر پا گذاشته می‌شدند؟ مسلما این روند برای سلامت جامعه مضر است.
آیا رسانه در ایران به مخاطب اضطراب تزریق می‌کند و این اضطراب به خشونت منجر می‌شود؟
طی روزهای گذشته، شخصا در تمام گروه‌هایی خانوادگی و دوستانه که عضو بودم، پیام می‌دادم که لطفا بیش از این درباره موضوع خانواده خرم‌دین صحبت نکنید. چون هرکس از زوایه دید خودش به ماجرا نگاه می‌کرد و نظر می‌داد. یکی دستگاه‌های انتظامی را شماتت می‌کرد و دیگری از شکاف نسل‌ها می‌گفت.
بله، به نظر من رسانه می‌تواند به این مسائل دامن بزند. عصر رسانه، عصر بحران‌زایی است و فاصله‌های زیادی را درون خانوده‌ها ایجاد می‌کند. حرف من این است که چرا نکات پراکنده‌ای از یک جلسه دادگاه، بدون ارتباط مشخصی با یکدیگر، باید پخش شود؟ و چرا جلسه دادگاه باید علنی باشد؟ اینگونه به دست همه یک بهانه‌ای می‌دهیم و اکنون واقعا در جامعه وحشت و اضطراب ایجاد شده است.
مسلما خشونت در جوامع انسانی، پدیده جدیدی نیست. پیش از بابک خرمدین هم پدران زیادی طی هزاران سال گذشته فرزندان خود را به قتل رسانده بودند. چرا انسان قرن 21 تا این حد نسبت به خشونت حساس شده است؟
خشونت یک پدیده تاریخی و جغرافیایی است و محدود به هیچ جامعه‌ای نیست. تحت تاثیر یک سری شرایط قرار می‌گیرد، ولی در تمام جوامع و در تمام طول تاریخ وجود داشته و دارد. امروز ولی حضور رسانه مسئله را متفاوت کرده است. شاید اگر پنجاه سال پیش یک پدر فرزندش را می‌کشت، قضیه پنهان می‌ماند یا نهایتا در سطح محله منتشر می‌شد. ولی امروز با وجود فضای مجازی، همه مردم از جنایت اطلاع پیدا می‌کنند. از سوی دیگر سطح آگاهی و اتنظار هم بالا رفته است. مردم امروزه می‌دانند که حق دارند نسبت به قانون و حقوق خود آگاهی داشته باشند. مردم انتظار دارند مشکلات را قانون حل کند، نه خود افراد. ضمن اینکه عمق خشونت قتل‌ها و بیان پس از دستگیری هم خیلی زیاد بود.
آیا در نهاد خانواده‌های سنتی و پدرسالار خشونت نهفته شده است؟
سنتی با پدرسالار متفاوت است. خانواده سنتیِ دارای روابط سالم، می‌تواند وجود داشته باشد. پدرسالاری بدان معناست که هرم قدرتی در خانواده ترسیم شود و پدر در راس آن هرم قرار گیرد. تصمیم گیرنده مطلق خود اوست و حقی برای دیگر اعضای خانواده قائل نیست، اما خانواده سنتی لزوما این ویژگی‌ها را ندارد. ما هم در خانواده سنتی بزرگ شدیم، ولی پدران ما اینگونه نبودند. اتفاقا روابط در خانواده‌های سنتی بسیاری از مسائل و مشکلات میان اعضا را حل می‌کرد و خانواده مرجعی پذیرفته شده برای فرزندان بود.
امروزه همگام با مدرن شدن، خانواده مرجعیت خود را از دست داده است. البته به تفسیر گیدنز، در خانواده‌های مدرن روابط دموکراتیک‌تر و عاطفی‌تری برقرار است، ولی این به آن معنا نیست که در خانواده‌های سنتی اینگونه نیست، اما بسته بودن روابط در خانواده‌های پدرسالار و تصمیم‌گیری پدر خانواده برای تمام جنبه‌های زندگی همسر و فرزندان ممکن است به خشونت منجر شود. البته چنین خانواده‌هایی امروزه بیشتر در مناطق کمتر توسعه یافته و شهرهای کوچک وجود دارند.
آیا می‌توان میان توسعه اقتصادی و کاهش آسیب‌های اجتماعی رابطه معناداری را متصور شد؟
صرف توسعه اقتصادی را خیر؛ ولی بدون تاثیر نیست. بحران‌های حاصل از عدم توسعه می‌توانند زمینه‌ساز وقوع جرم باشند و توسعه اقتصادی قادر است این بسترهای آسیب‌زا را کاهش دهد، اما صرف توسعه افتصادی کافی نیست.
انتهای پیام

لینک کوتاه:
https://www.payamefars.ir/Fa/News/211519/

نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield
مخاطبان عزیز به اطلاع می رساند: از این پس با های لایت کردن هر واژه ای در متن خبر می توانید از امکان جستجوی آن عبارت یا واژه در ویکی پدیا و نیز آرشیو این پایگاه بهره مند شوید. این امکان برای اولین بار در پایگاه های خبری - تحلیلی گروه رسانه ای آریا برای مخاطبان عزیز ارائه می شود. امیدواریم این تحول نو در جهت دانش افزایی خوانندگان مفید باشد.

ساير مطالب

برای حل مشکل تعاونی های مسکن عزم جدی وجود دارد / از 4 میلیون مسکن برنامه ریزی شده در دولت سیزدهم ، 400 هزار واحد مسکونی سهم تعاون

طرح جامع فضای سبز تهران تدوین شود

جزئیات پیدا شدن یک نوزاد در سطل زباله/ حال نوزادخوب است

در شصت و پنجمین جلسه شورا چه گذشت؟

در مورد بوستان جنگلی اعلام شده در بیلبوردهای شهر تنها یک اشتباه لفظی صورت گرفته و به شهردار ربطی ندارد/ اتفاقا افزایش فضای سبز پیرامونی بسیار مهم است

آغاز مرحله سوم طرح 313 از نیمه خرداد ماه در فارس

داستان افشاگری‌های دروغ در شهرداری چیست؟

عملکرد مدیرعامل سازمان بوستان‌های شهر تهران مورد رضایت مردم بوده است

مقام برتر دومین جایزه ملی ادبی «یوسف» به نویسنده جهرمی رسید

انتخاب قائم‌مقامان ذی‌حساب شهرداری در صحن شورا

افتتاح فاز نخست بیمارستان امام علی(ع) کازرون

به لحاظ بوستان‌های محلی به اشباع رسیده‌ایم

نقشه جی.آی.اس فضای سبز بارگذاری شود تا منتقدان در جریان توسعه فضای سبز قرار گیرند

بهسازی 70درصد از المان‌های ترافیکی در منطقه14

تعطیلی نگارخانه تاروپود شیراز به دلیل پایان قرارداد بهره‌بردار اعلام شد

جایگزینی سریع المان‌های ترافیکی سرقت شده/شهروندان موارد سرقت شده را به 137 پلاس اطلاع دهند

برخورد قانونی با برخی مدیران متخلف در استان فارس صورت گرفت

درآمد دولت می بایست صرف توسعه زیرساخت‌ها شود

طرح غربالگری سلامت روان کارکنان شهرداری تهران آغاز شد

تصفیه خانه‌ لوکال راهکاری برای جبران کم آبی است

یادگار هخامنشیان در جدال با مرگ!

تلاش مدیریت شهری برای افتتاح همراه‌سراها تا پیش از آغاز فصل سرما

اعزام دومین تیم امدادی و واکنش سریع شیراز به آبادان

با جلوه‌های جهادی و پیروی از شهدا برهم‌انباشتگی مشکلات مرتفع می‌شود

پیش بینی برداشت 10 هزار تن گندم از مزارع جهرم

جشنواره غذاهای سنتی در خفر برگزار می شود

رئیس جدید اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی کازرون معرفی شد

مساله آلودگی هوا در سطح بین‌المللی پیگیری شود/ دیدار با رئیس عدلیه درخصوص ساختمان‌های ناپایدار

«آبله میمون» توانایی ایجاد پاندمی شدید ندارد

دومین گروه تخصصی آتش‌نشانان فارس راهی محل حادثه ساختمان متروپل آبادان شد

ایستگاه اقلیم شناسی در بخش سده اقلید فارس ایجاد می‌شود

فروزان در نشست هم‌اندیشی با نمایندگان کشور «ساحل عاج» تاکید کرد: آمادگی وزارت مردم جهت برگزاری کمیسیون مشترک و توسعه همکاری‌ها

گفتمان این دوره از مدیریت شهری، خدمت و پیشرفت است

تمامی مدارس استان تهران تعطیل است

مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی قزوین: افزایش حقوق کارگران نشانگر نگاه ویژه وزارت کار به این قشر است

اعزام یک تیم 5 نفره جستجو از استان فارس به محل حادثه ساختمان متروپل آبادان

اعزام 50 نیروی کمکی از آتش‌نشانی تهران به آبادان در پی حادثه ریزش ساختمان

8 نفر از عاملان درگیری دسته جمعی در اقلید فارس دستگیر شدند

ارائه گزارش توسعه فضای سبز شهر تهران در جلسه آتی شورا

اصلاح شیوه مصرف برق نیازمند تغییر سبک زندگی است

موضوعات فرهنگی بنیان شهر را شکل می‌دهد/در شهرداری‌ها ما یک رسالت الگو سازی بر دوشمان داریم

نام‌گذاری خیابان قائن به نام «شهید پاسدار حسن صیاد خدایی»/آماده‌سازی مسیر تشییع پیکر شهید

بررسی مسائل فرهنگی منطقه 5 با حضور عضو شورای شهر تهران

اعلام آمادگی شهرداری تهران برای کمک به آبادانی‌ها در پی ریزش ساختمان متروپل

افزایش رضایت‌مندی شهروندان در اولویت مدیریت شهری پایتخت است

گرامی‌داشت سالروز آزادسازی خرمشهر با اجرای بسته‌برنامه «خرمشهرها در پیش است»

بختیار خلج: ورزش بانوان شاغل و ورزش بانوان کارگر را با جدیت دنبال می کنیم/ دانیالی: نوسازی و بهسازی مجموعه فرهنگی ورزشی کارگران تهران به اتمام رسید

نظارت بر طرح هدفمندی یارانه‌ها در فارس با جدیت انجام می‌شود

آتش سوزی باغ رستوران فرحزاد به خاکستر تبدیل شد

مالکان بناهای تاریخی از پرداخت عوارض مرمت معاف شدند