پیام فارس

آخرين مطالب

گفت و گوی ایسنا با جامعه شناس و استاد دانشگاه:

خشونتی که بیشتر و حساسیتی که کمتر می‌شود مقالات

خشونتی که بیشتر و حساسیتی که کمتر می‌شود
  بزرگنمايي:

پیام فارس - ایسنا/فارس وقتی سیاستمداران ایرانی خیلی راحت به یکدیگر تهمت می‌زنند و ترور شخصیت می‌کنند، به نهادینه شدن خشونت روانی کمک می‌کنند، روندی که مانند بسیاری از رفتارها و کنش‌ها، برای جامعه مضر است و تاثیرات منفی خود را برجای می‌گذارد.

اینگونه به نظر می‌رسد که مردم نسبت به چه چیزهایی حساس‌تر شده‌اند و به مواردی اهمیت می‌دهند، که پیش‌تر برایشان مهم نبود. انسان‌ها دیگر از سطح اولیه زندگی و تامین نیازهایی مانند خوراک و پوشاک فراتر رفته‌اند و به سلامت روانی نه تنها خود، بلکه به سلامت جامعه‌ای که در آن زندگی می‌کنند هم توجه دارند.
در کتب قدیمی، از خشونت گسترده به مثابه عملی مشروع صحبت می‌شد، ولی امروز جامعه به خشونت واکنش نشان می‌دهد، حتی اگر قربانی این خشونت یک نفر باشد، اما همچنان پرسش‌هایی وجود دارد؛ اینکه آیا میزان خشونت در جامعه ایران، بیشتر شده است؟ دلیل آن چیست؟ آیا واکنش به خشونت، بیشتر و پررنگتر شده و ....
مثله شدن فرزندان به دست خانواده، آخرین مورد از یک خشونت خانوادگی بود که برای چند روز به خبر داغ ایران و حتی جهان بدل شد، اتفاقی که روی اقدام مادری که 2 فرزند خود را به قتل رسانده بود، سایه انداخت، اما واکنش‌ها به اتفاقات خانواده خرمدین، چه ارزیابی‌هایی را در خود دارد؟
برای درک بهتر آنچه در زمینه خشونت در حال اتفاق است، با دکتر حلیمه عنایت، استاد بخش علوم اجتماعی دانشگاه شیراز گفت و گو کردیم که در ادامه می‌خوانید:
آیا واقعا خشونت در جامعه ایران افزایش یافته است؟
زمانی که سلامت روانی و اجتماعی جامعه ایران را ارزیابی می‌کنیم، می‌توان دید وضعیت سلامت جامعه ما رو به وخامت است، و این وخامت الزاما در شنیدن اخبار قتل و جنایت خلاصه نمی‌شود؛ این چیزها در هر کشوری اتفاق می‌افتند، اما خشونت فقط خشونت فیزیکی نیست. فشارهای مختلفی که بر مردم وارد می‌شود، فقر و استرس ناشی از آن، مصداق خشونت هستند. به علاوه شرایط کرونا و محدودیت‌هایی که ایجاد کرده، مزید برعلت شده و وضعیت خطرناکی را ایجاد می‌کند. پس در مجموع به نظر من هم خشونت در جامعه ایرانی افزایش یافته است.
وقتی که سیاستمداران ایرانی خیلی راحت به یکدیگر تهمت می‌زنند و ترور شخصیت می‌کنند، باعث نهادینه شدن این شکل از خشونت می‌شوند.
در گذشته شاید فقط در بحث جوک‌های قومیتی نگران خشونت روحی و روانی بودیم، ولی امروز مسئله گسترده‌تر شده است. در واقع حتی انتشار خبر دستگیری یک اختلاس‌گر، اعمال خشونت علیه طبقه فقیر جامعه است. البته منظورم این نیست که این دست خبرها منتشر نشوند، بلکه قصدم فقط تبیین شرایط موجود است. شرایطی که در قالب آن می‌گوییم خشونت درحال افزایش است. آیا در دهه‌های پیشین هم اختلاس‌هایی با این ارقام را می‌دیدیم؟ یا اخلاقیات این چنین راحت زیر پا گذاشته می‌شدند؟ مسلما این روند برای سلامت جامعه مضر است.
آیا رسانه در ایران به مخاطب اضطراب تزریق می‌کند و این اضطراب به خشونت منجر می‌شود؟
طی روزهای گذشته، شخصا در تمام گروه‌هایی خانوادگی و دوستانه که عضو بودم، پیام می‌دادم که لطفا بیش از این درباره موضوع خانواده خرم‌دین صحبت نکنید. چون هرکس از زوایه دید خودش به ماجرا نگاه می‌کرد و نظر می‌داد. یکی دستگاه‌های انتظامی را شماتت می‌کرد و دیگری از شکاف نسل‌ها می‌گفت.
بله، به نظر من رسانه می‌تواند به این مسائل دامن بزند. عصر رسانه، عصر بحران‌زایی است و فاصله‌های زیادی را درون خانوده‌ها ایجاد می‌کند. حرف من این است که چرا نکات پراکنده‌ای از یک جلسه دادگاه، بدون ارتباط مشخصی با یکدیگر، باید پخش شود؟ و چرا جلسه دادگاه باید علنی باشد؟ اینگونه به دست همه یک بهانه‌ای می‌دهیم و اکنون واقعا در جامعه وحشت و اضطراب ایجاد شده است.
مسلما خشونت در جوامع انسانی، پدیده جدیدی نیست. پیش از بابک خرمدین هم پدران زیادی طی هزاران سال گذشته فرزندان خود را به قتل رسانده بودند. چرا انسان قرن 21 تا این حد نسبت به خشونت حساس شده است؟
خشونت یک پدیده تاریخی و جغرافیایی است و محدود به هیچ جامعه‌ای نیست. تحت تاثیر یک سری شرایط قرار می‌گیرد، ولی در تمام جوامع و در تمام طول تاریخ وجود داشته و دارد. امروز ولی حضور رسانه مسئله را متفاوت کرده است. شاید اگر پنجاه سال پیش یک پدر فرزندش را می‌کشت، قضیه پنهان می‌ماند یا نهایتا در سطح محله منتشر می‌شد. ولی امروز با وجود فضای مجازی، همه مردم از جنایت اطلاع پیدا می‌کنند. از سوی دیگر سطح آگاهی و اتنظار هم بالا رفته است. مردم امروزه می‌دانند که حق دارند نسبت به قانون و حقوق خود آگاهی داشته باشند. مردم انتظار دارند مشکلات را قانون حل کند، نه خود افراد. ضمن اینکه عمق خشونت قتل‌ها و بیان پس از دستگیری هم خیلی زیاد بود.
آیا در نهاد خانواده‌های سنتی و پدرسالار خشونت نهفته شده است؟
سنتی با پدرسالار متفاوت است. خانواده سنتیِ دارای روابط سالم، می‌تواند وجود داشته باشد. پدرسالاری بدان معناست که هرم قدرتی در خانواده ترسیم شود و پدر در راس آن هرم قرار گیرد. تصمیم گیرنده مطلق خود اوست و حقی برای دیگر اعضای خانواده قائل نیست، اما خانواده سنتی لزوما این ویژگی‌ها را ندارد. ما هم در خانواده سنتی بزرگ شدیم، ولی پدران ما اینگونه نبودند. اتفاقا روابط در خانواده‌های سنتی بسیاری از مسائل و مشکلات میان اعضا را حل می‌کرد و خانواده مرجعی پذیرفته شده برای فرزندان بود.
امروزه همگام با مدرن شدن، خانواده مرجعیت خود را از دست داده است. البته به تفسیر گیدنز، در خانواده‌های مدرن روابط دموکراتیک‌تر و عاطفی‌تری برقرار است، ولی این به آن معنا نیست که در خانواده‌های سنتی اینگونه نیست، اما بسته بودن روابط در خانواده‌های پدرسالار و تصمیم‌گیری پدر خانواده برای تمام جنبه‌های زندگی همسر و فرزندان ممکن است به خشونت منجر شود. البته چنین خانواده‌هایی امروزه بیشتر در مناطق کمتر توسعه یافته و شهرهای کوچک وجود دارند.
آیا می‌توان میان توسعه اقتصادی و کاهش آسیب‌های اجتماعی رابطه معناداری را متصور شد؟
صرف توسعه اقتصادی را خیر؛ ولی بدون تاثیر نیست. بحران‌های حاصل از عدم توسعه می‌توانند زمینه‌ساز وقوع جرم باشند و توسعه اقتصادی قادر است این بسترهای آسیب‌زا را کاهش دهد، اما صرف توسعه افتصادی کافی نیست.
انتهای پیام

لینک کوتاه:
https://www.payamefars.ir/Fa/News/211519/

نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield
مخاطبان عزیز به اطلاع می رساند: از این پس با های لایت کردن هر واژه ای در متن خبر می توانید از امکان جستجوی آن عبارت یا واژه در ویکی پدیا و نیز آرشیو این پایگاه بهره مند شوید. این امکان برای اولین بار در پایگاه های خبری - تحلیلی گروه رسانه ای آریا برای مخاطبان عزیز ارائه می شود. امیدواریم این تحول نو در جهت دانش افزایی خوانندگان مفید باشد.

ساير مطالب

دستاوردهای نظام، حاصل خون شهدا و فداکاری ایثارگران است

افزایش 200 درصدی تولید اتوبوس در ایران خودرو دیزل

هشدار نارنجی هواشناسی؛ احتمال سیل و سقوط بهمن در این 9 استان

مارکا: کورتوا جام جهانی باشگاه‌ها را از دست داد

فرهنگسازی در استفاده از انرژی‌های تجدید پذیر

به مناسبت دهه فجر و به میزبانی ایمیدرو و منطقه اقتصادی لامرد

آمار کرونا امروز 17 بهمن 1401

بازخوانی پرونده یک شکوه ملی / مهمترین اتفاقات 12 تا 22 بهمن 1357

از دستگیری سارق محموله خودرو‌ها در فارس تا توقیف دستگاه‌های قهوه ساز در کازرون

تصاویر| یخ نوردی در آبشار یخی خور خورسلماس

فتاحی: امضای 3 قرارداد سرمایه گذاری در حوزه های فولاد و پتروشیمی در لامرد

عکس| فرونشست زمین در مرکز شیراز

چهل و یکمین جشنواره فیلم فجر از امروز در سینما هلال زاهدان

گزارش فارس از وعده مخبر نتیجه داد/ نماینده بنیاد برکت راهی «درشهر بشاگرد»شدند

گزارش تمرین پرسپولیس| سرخپوشان بدون مصدوم زیر نظر یحیی/ تمرین اختصاصی دروازه‌بانان با ننکا

راهپیمایی 22 بهمن همواره موجب اخلال در محاسبات و تحیر دشمنان است

لزوم طراحی الگوهای موثر در مسیر رشد/طراحی الگوی تبلیغی و تربیتی طوبی

بارش برف و باران در تهران

جشنواره قرآنی بشری از 18 بهمن آغاز می شود

اعلام مسیر راهپیمایی یوم الله 22 بهمن 1401 در کیش

افزایش 5٠ درصدی امید به زندگی در فارس

23 فیلم جشنواره فجر در شیراز اکران می شود

تجلیل نماینده ولی‌فقیه، استاندار و مدیرکل بنیاد سمنان از خانواده شهدای دوران انقلاب

جانباز گرانقدر 70 درصد «فریدون غلامی» به لقاء‌الله پیوست

تزریق گاز به 120 روستای سیستان و بلوچستان تا 22 بهمن

پخش زنده برنامه‌های ورزشی دوشنبه 17 بهمن از تلویزیون و آنلاین + جدول

آخرین آمار واکسیناسیون کرونا در ایران؛ 17 بهمن

عکس/ صحن علنی 17 بهمن ماه مجلس شورای اسلامی

فرونشست خیابان لطفعلی‌خان زند شیراز

دستگیری سارق محموله‌های خودرو در فارس

گزارش نهایی عفو رهبری تا پایان بهمن‌ماه اعلام می‌شود

احکام دبیران شهر‌های ملی صنایع‌دستی کرمان اهدا می‌شود

بالاخره تلویزیون مقاومت خود را شکست

سه پردیس سینمایی تبریز میزبان جشنواره فیلم فجر

پیکر مطهر شهید مدافع امنیت در آرامگاه ابدی خود آرام گرفت

لغو نشست خبری نساجی-پیکان به‌علت تاخیر در پرواز

ثبت نام رایگان در کانون پرورش کودکان و نوجوانان فارس

برگزاری مهرواره ادبی شعر سبز انقلاب در فارس

برگزاری دوره تشخیص، توانبخشی و درمان اختلالات یادگیری

فجر44 | اجرای 50 عنوان برنامه ویژه ایام الله دهه فجر در مساجد استان فارس

برگزاری پانزدهمین جشنواره هنرهای تجسمی فجر در بندرعباس

تلاش برای بازگشایی خیابان لطفعلی خان زند شیراز

آغاز اکران فیلم های چهل و یکمین جشنواره فجر در منطقه آزاد اروند

دیدار استاندار استان کهگیلویه و بویراحمد با خانواده معظم شهیدان «خرسندیان » و «نظری»

مراسم اعتکاف ، بهترین فرصت تببین اخلاق و انس بیشتر نوجوانان با مسجد

طنین زنگ انقلاب در منطقه 21 نواخته شد

آمادگی کامل شهرداری تهران برای برگزاری باشکوه راهپیمایی 22بهمن

قیمت روز خودرو دوشنبه 17 بهمن 1401 (بازگشت رکود بازار!)

آمادگی صددرصدی شهرداری تهران برای 22 بهمن

آغاز عملیات ساخت 3800 واحد مسکن نهضت ملی در مرودشت