پیام فارس - در شرایطی که مسابقات فوتبال بیشترین مخاطب رسانهای کشور را دارند، سهم باشگاههای فوتبال ایران از درآمد حاصل از پخش تلویزیونی بسیار محدود است.
به گزارش خبرگزاری مهر، فوتبال در ایران فراتر از یک ورزش است؛ پدیدهای اجتماعی با میلیونها هوادار، نفوذ رسانهای گسترده و تأثیر فرهنگی عمیق. با این حال، برخلاف این محبوبیت کمنظیر، اقتصاد فوتبال ایران همچنان ضعیف، ناپایدار و وابسته به منابع دولتی باقی مانده است. این تناقض، یکی از مهمترین چالشهای ورزش حرفهای کشور به شمار میرود.
در فوتبال حرفهای جهان، باشگاهها بهعنوان بنگاههای اقتصادی فعالیت میکنند. درآمد آنها از محل حق پخش تلویزیونی، اسپانسرینگ، فروش بلیت، محصولات هواداری و فعالیتهای تجاری تأمین میشود. در ایران اما ساختار اقتصادی فوتبال هنوز به این الگو نزدیک نشده است. بسیاری از باشگاهها، حتی تیمهای پرهوادار، بدون اتکا به بودجههای دولتی یا شبهدولتی قادر به ادامه حیات نیستند.
یکی از اصلیترین مشکلات، وضعیت حق پخش تلویزیونی است. در شرایطی که مسابقات فوتبال بیشترین مخاطب رسانهای کشور را دارند، سهم باشگاهها از درآمد حاصل از پخش تلویزیونی بسیار محدود است. نبود یک نظام شفاف و رقابتی برای فروش حق پخش، باعث شده باشگاهها از مهمترین منبع درآمد فوتبال محروم بمانند.
اسپانسرینگ نیز در فوتبال ایران عمدتاً کوتاهمدت و غیرساختاری است. بسیاری از قراردادها بر اساس روابط مقطعی بسته میشوند و فاقد استراتژی برندینگ بلندمدت هستند. این در حالی است که باشگاههای بزرگ ایران از نظر تعداد هوادار و نفوذ اجتماعی، ظرفیت بالایی برای جذب اسپانسرهای قدرتمند دارند.
در حوزه فروش بلیت و محصولات هواداری نیز مشکلات متعددی وجود دارد. زیرساختهای ضعیف فروش، قیمتگذاری نامناسب و نبود فرهنگ اقتصادی هواداری، باعث شده این بخش سهم ناچیزی در درآمد باشگاهها داشته باشد. در حالی که در فوتبال حرفهای، هوادار یکی از اصلیترین منابع درآمد محسوب میشود.
مدیریت مالی غیرحرفهای، چالش دیگری است که اقتصاد فوتبال ایران را تهدید میکند. قراردادهای سنگین بدون پشتوانه درآمدی، بدهیهای انباشته و نبود شفافیت مالی، بسیاری از باشگاهها را با بحران مواجه کرده است. این وضعیت نهتنها عملکرد ورزشی را تحت تأثیر قرار میدهد، بلکه اعتماد سرمایهگذاران را نیز از بین میبرد.
برای اصلاح این وضعیت، فوتبال ایران نیازمند تغییر نگاه است؛ نگاهی که فوتبال را نه یک هزینه اجتماعی، بلکه یک صنعت اقتصادی بداند. اصلاح ساختار حق پخش، حرفهایسازی مدیریت، شفافیت مالی و کاهش وابستگی به منابع دولتی، میتواند فوتبال ایران را از یک فعالیت زیانده به یک صنعت پایدار تبدیل کند.
-------------------------------------------
نویسنده مهمان: محمدرضا پشوتنفرد