پیام فارس - شبکه گسترده اورژانس ۱۱۵ فارس با ۲۹۹ پایگاه فعال، خط مقدم نجات جان مصدومان در استان پهناور فارس است، اما مزاحمتهای تلفنی و فرسودگی ناوگان ، اورژانس فارس را در مدیریت زمان طلایی نجات بیماران با چالش جدی روبهرو کرده است.
شبکه گسترده اورژانس ۱۱۵ فارس با ۲۹۹ پایگاه فعال، خط مقدم نجات جان مصدومان در استان پهناور فارس است، اما مزاحمتهای تلفنی و فرسودگی ناوگان ، اورژانس فارس را در مدیریت زمان طلایی نجات بیماران با چالش جدی روبهرو کرده است.
به گزارش خبرگزاری صدا و سیما مرکز فارس ، شبکه گسترده اورژانس ۱۱۵ فارس با ۲۹۹ پایگاه فعال، خط مقدم نجات جان مصدومان در استان پهناور فارس است؛ اما این سپر امنیتی، اکنون در کنار چالشهای زیرساختی و فرسودگی ناوگان، با هجمه بیامان مزاحمتهای تلفنی دستوپنجه نرم میکند؛ معضلی که به سدی بزرگ در برابر زمان طلایی امدادرسانی بدل شده و شریانهای حیاتی نجات را برای بیماران واقعی به مخاطره انداخته است.
صدای گریه نوزاد که در فضای بسته کابین سفید پیچید، چشمهای بارانی مادر خندید و قلبش آرام گرفت؛ نوزادی که در سرمای استخوانسوز و کولاک جادههای کوهستانی سپیدان، در دستان امن سپیدپوشان اورژانس ۱۱۵ متولد شد تا یادآور این حقیقت باشد که نبض امید حتی در صعبالعبورترین گذرگاهها از تپش نمیافتد.
مسابقه با ثانیهها برای مرگ و زندگی
پشت دیوارهای مرکز ارتباطات اورژانس ۱۱۵، عقربهها با شتابی بیرحمانه میدوند. زنگ تلفن که به صدا درمیآید، مرز میان مرگ و زندگی به باریکی یک نفس میشود؛ مکالمهای پر اضطراب، آدرسی بریدهبریده که در میان بغض و هراس اعلام میشود و کدهایی حیاتی که بلافاصله به پایگاههای عملیاتی مخابره می شوند. در کسری از دقیقه، آژیر آمبولانس سکوت خیابان یا رخوت جاده را میشکافد. اینجا خط مقدم درمان است؛ جایی که نجات جان انسانها نه یک حرفه، بلکه نبردی نفسگیر با ثانیههاست.
جادههای پرتردد؛ آزمون مدافعان سلامت
استان پهناور فارس، چهارراه مواصلاتی مرکز کشور به استان ها و بنادر جنوبی است. وجود شاهراههای پرتردد، آمدوشد سنگین تریلرها و خودروهای مسافری و عبور از گردنههای مهآلود تا کویرهای سوزان، مأموریت نجات را در این خطه به آزمونی دشوار تبدیل کرده است.
یکی از کارشناسان باسابقه فوریتهای پزشکی فارس در اینباره میگوید: در حوادث جادهای، زمان طلایی (Golden Time) همه چیز است. بارها برای رهاسازی و احیای یک مصدوم در سرمای سوزناک زمستان یا شرجی و گرمای تابستان، خستگی را فراموش کردهایم. بزرگترین پاداش ما، دیدن بازگشت علائم حیاتی پدری است که نگاه مضطرب فرزند خردسالش به قفسه سینه او دوخته شده بود.
دکتر مسعود عابد، رئیس اورژانس فارس با اشاره به گستردگی این شبکه امدادی امی گوید: در حال حاضر ۲۹۹ پایگاه اورژانس شهری و جادهای از گردنهها و جادههای طولانی، در حال خدمترسانی شبانهروزی هستند.
به گفته وی، پایگاههای اورژانس فارس در زمره فعالترین و پرترافیکترین پایگاههای اورژانس کشور قرار دارند؛ گواهی بر این مدعا، عملکرد مردادماه امسال است که طی آن کارشناسان اورژانس فارس به ۲۷ هزار و ۴۵۴ ماموریت اعزام شدند که ۵ هزار و ۲۹۲ مأموریت حوادث ترافیکی بوده است.
بالهایی برای نجات
تنوع جغرافیایی فارس و پراکندگی سکونتگاههای روستایی و عشایری، اورژانس هوایی را به بال نجاتبخش این استان بدل کرده است. پرندههای سپیدبالی که فاصله طاقتفرسای چند ساعته در راههای خاکی و ناهموار را به دقایقی کوتاه تبدیل میکنند؛ از انتقال مصدومان تصادفات مرگبار تا نجات مادران باردار در نقاط دورافتاده و حتی جابجایی اعضای پیوندی.
دکتر عابد با تشریح وضعیت امداد هوایی فارس میگوید: پنج فروند بالگرد اورژانس به مرکزیت شهرستانهای شیراز، جهرم، لارستان، آباده و داراب مستقر هستند که گستره استان را تحت پوشش بالگردی قرار دادهاند.
به گفته رئیس اورژانس فارس در مرداد ماه ۱۶ سورتی پرواز داشتیم و ۱۸ بیمار و مصدوم به مراکز درمانی منتقل شدند.
وی با تأکید بر لزوم تقویت زیرساختهای هوانوردی اورژانس میافزاید: امروز احداث پدهای استاندارد و تخصصی نشستوبرخاست بالگرد در اقصینقاط استان یک ضرورت انکارناپذیر است. خیرین نیکاندیش حوزه سلامت میتوانند با مشارکت در احداث این پدها، سهم بزرگی در کاهش زمان طلایی امداد و ارتقای کیفیت نجات ایفا کنند.
فرسودگی ناوگان در مصاف با بعد مسافت
در کنار این جانفشانیهای شبانهروزی، چالشهای زیرساختی نیز سایه سنگین خود را بر دوش اورژانس گستردهاند. وسعت چشمگیر استان فارس، بعد مسافت میان شهرستانها و کارکرد مداوم خودروهای امدادی در جادههای ناهموار، استهلاک ناوگان را بالا برده و ضرورت نوسازی آمبولانسهای پیشبیمارستانی را به مطالبهای جدی بدل ساخته است؛ خودروهایی که هر روز صدها کیلومتر در مسیرهای سخت تردد میکنند و فرسودگیشان به معنای به خطر افتادن زمان طلایی نجات است.
سدی به نام مزاحمتهای تلفنی؛ بازی با جان انسانها
پشت خط ۱۱۵، ممکن است بیماری در آستانه ایست کامل قلبی، رانندهای محبوس در آهنپارههای تصادف یا نوزادی با نارسایی تنفسی، ثانیهها را برای زنده ماندن التماس کند. با این حال، تکرار رفتاری ناهنجار همچنان رمق کادر تریاژ تلفنی را میگیرد: مزاحمتهای تلفنی.
الهام امیر احمدی رئیس اداره دیسپچ دانشگاه علوم پزشکی شیراز با گلایه از این موضوع تأکید میکند: متأسفانه درصدی از تماسهای روزانه با مرکز ۱۱۵ به مزاحمتهای تلفنی اختصاص دارد؛ رفتاری ناسنجیده که میتواند اعزام آمبولانس به صحنه یک تصادف مرگبار را به تأخیر بیندازد و به بهای جان یک انسان تمام شود.
عمق این معضل را میتوان در آمارهای نگرانکننده اخیر دید؛ به گفته امیر احمدی ، در مرادماه 97هزار و 493 تماس تلفنی داشتیم که 3هزار و 365 تماس مزاحم با خطوط ۱۱۵ استان ثبت شده است!
دکتر عابد هم با قدردانی از بردباری و تمرکز نیروهای اتاق فرمان میگوید: تماسهای غیرضروری مسیر نجات بیماران بدحال را مسدود میکند. از همه هماستانیها تقاضا داریم تنها در شرایط اورژانسی و تهدیدکننده حیات با ۱۱۵ تماس بگیرند تا شانس زندگی از نیازمندان واقعی سلب نشود.
فرهنگ «خط نجات»؛ هر متر راه یعنی یک تپش بیشتر
چالش امدادرسانی به جادهها و تلفنها ختم نمیشود؛ معابر متراکم شهری شیراز و ترافیک سنگین ساعات اوج، سنگر دیگری از این نبرد است. رانندگان آمبولانس بارها با خودروهایی مواجه میشوند که در باز کردن مسیر تعلل میکنند.
یکی از رانندگان اورژانس شهری شیراز با بیانی دردمندانه میگوید: آژیر آمبولانس فقط صدای یک خودروی عبوری در ترافیک نیست، پشت این صدا ممکن است بیماری بدحال در مسیر بیمارستان یا تکنسینهای اورژانسی در راه رسیدن به مصدومی باشند که هر ثانیه برای نجات جان او اهمیت دارد، در چنین شرایطی، زمان مرزی باریک میان مرگ و زندگی است. باز کردن خط نجات، فقط یک الزام راهنمایی و رانندگی نیست، بلکه یک وظیفه ناب انسانی و اخلاقی است. شاید روزی خودِ ما یا عزیزانمان درون همان کابین باشیم؛ آنوقت باز شدن حتی دو متر راه، مرز بازگشت به زندگی خواهد بود.
نجات جان انسانها، یک مأموریت مشترک ملی
فرسودگی ناوگان با اعتبارات دولتی و مشارکت خیرین درمان میشود، اما فرهنگ همدلی در ترافیک و مسئولیتپذیری در تماس با ۱۱۵، تنها در دستان مردم است و باید با همراهی با سپیدپوشان اورژانس کمک کنیم تا زمان طلایی از دست نرود.
نوشین اکوان
تحریریه خبرگزاری صدا و سیما مرکز فارس