پیام فارس - شیراز-فارس با وجود کسری سالانه ۶۰۰ میلیون مترمکعب آب و افت منابع زیرزمینی، اجرای دهها پروژه سدسازی، امروز بنا به ضرورت، استفاده از پساب و آب دریا را برای تأمین پایدار آب دنبال میکند.
خبرگزاری مهر، گروه استانها: آب سالهاست یکی از مهمترین دغدغههای توسعه در فارس به شمار میرود؛ استانی پهناور که در کنار ظرفیتهای گسترده کشاورزی، صنعتی و جمعیتی، با محدودیت منابع آبی و فشار فزاینده بر سفرههای زیرزمینی نیز مواجه است.
کاهش بارندگیها، تغییرات اقلیمی، افزایش نیاز شهرها و صنایع و برداشتهای انباشتهشده طی سالهای گذشته، مدیریت آب را به یکی از مهمترین اولویتهای امروز و آینده فارس تبدیل کرده است.
با این حال، آنچه امروز در حوزه آب فارس در حال شکلگیری است، تنها روایت کمبودها و نگرانیها نیست؛ همزمان با تلاش برای حفاظت از منابع موجود، مجموعهای از طرحهای بزرگ در حوزه سدسازی، انتقال آب، آبرسانی، استفاده از پساب و آب دریا و همچنین توسعه سامانههای پایش و مدیریت هوشمند منابع آبی در دستور کار قرار گرفته است.
در چنین شرایطی، اجرای حدود ۴۰ پروژه آبی در قالب ۲۴ طرح، توسعه بیش از ۸۶۰ کیلومتر خطوط انتقال آب، مطالعه هزار و ۲۰۰ کیلومتر خط جدید و پیشرفت پروژههای شاخصی همچون سد هایقر و سد نرگسی، بخشی از برنامه فارس برای عبور از بحران آب است. در این میان، خط سوم آبرسانی شیراز از تنگسرخ بشار نیز پس از پایان مطالعات و طراحی، در آستانه ورود به مرحله اجرا قرار گرفته است.
اهمیت این پروژهها زمانی بیشتر نمایان میشود که بدانیم با بهرهبرداری از خط دوم آبرسانی شیراز، سهم منابع سطحی در تأمین آب این کلانشهر از حدود ۲۰ درصد به ۳۶ درصد رسیده و با تکمیل طرحهای در دست اجرا، این سهم میتواند به حدود ۴۵ درصد افزایش یابد؛ مسیری که کاهش وابستگی به منابع زیرزمینی و تأمین پایدار آب را دنبال میکند.
اجرای ۴۰ پروژه آبی در فارس
سیاوش بدری مدیرعامل شرکت آب منطقه ای فارس در گفتگو با خبرنگار مهر با تشریح آخرین وضعیت طرحهای آبی استان گفت: در حال حاضر حدود ۲۴ طرح و نزدیک به ۴۰ پروژه آبی در استان مراحل مختلف مطالعه، اجرا و تأمین اعتبار را طی میکنند.
وی افزود: یکی از مهمترین پروژههای آبی فارس، سد هایقر فیروزآباد است که اکنون ۹۸ درصد پیشرفت فیزیکی دارد و با بهرهبرداری از آن، نیاز آبی دو صنعت بزرگ با پنج هزار اشتغال مستقیم و همچنین سایر بخشها تأمین خواهد شد.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای فارس با اشاره به آخرین وضعیت سد نرگسی شهرستان کازرون گفت: این پروژه بیش از ۸۷ درصد پیشرفت فیزیکی دارد و عملیات خاکریزی آن با حجم حدود ۱۰۶.۴ میلیون مترمکعب به پایان رسیده است.
بدری با اشاره به توسعه شبکههای انتقال آب در استان گفت: به غیر از پروژه انتقال آب از دریا، بیش از ۸۶۰ کیلومتر خطوط انتقال آب در نقاط مختلف فارس اجرا شده و در حال بهرهبرداری است.
خط سوم آبرسانی شیراز به مرحله اجرا نزدیک شد
مدیرعامل شرکت آب منطقهای فارس درباره خط سوم آبرسانی به شیراز نیز گفت: مطالعات و طراحی پروژه آبرسانی از تنگ سرخ بشار به شیراز به پایان رسیده و در آینده نزدیک و پس از طی مراحل انتخاب پیمانکار، عملیات اجرایی آن آغاز میشود.
تدوین نقشه راه مدیریت آب فارس
مدیرعامل شرکت آب منطقهای فارس، مشارکت مردم و بهرهبرداران را یکی از محورهای مهم مدیریت منابع آب دانست و گفت: اعتقاد داریم مدیریت آب تنها نباید از سوی حاکمیت انجام شود و مردم و بهرهبرداران نیز باید در فرآیند مدیریت منابع آب مشارکت داشته باشند.
وی با اشاره به تجربه تشکیل تعاونی آببران در پاییندست سد سلمان فارسی افزود: در این برنامه، آب مورد نیاز حدود چهار هزار هکتار از اراضی زراعی و باغی پاییندست سد بهصورت حجمی در اختیار تعاونی آببران قرار گرفته و توزیع آب با مدیریت این تشکل انجام شده است.
بدری همچنین از تدوین طرح جامع مدیریت آب استان فارس خبر داد و گفت: مطالعات این طرح حدود ۲.۵ سال پیش آغاز شده و با مشارکت دستگاههای مختلف، دانشگاهیان، کشاورزان، صنایع و سایر ذینفعان ادامه یافته است.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای فارس تأکید کرد: طرح جامع مدیریت آب فارس میتواند بهعنوان نقشه راه مدیریت منابع آب استان مورد استفاده قرار گیرد.
مرکز رصد منابع آب فارس راهاندازی شد
وی از راهاندازی مرکز رصد و پایش منابع آب استان نیز خبر داد و گفت: با هدف ایجاد انسجام در دادهها و اطلاعات و فراهم کردن زمینه تصمیمگیری دقیقتر، مرکز رصد و پایش منابع آب فارس راهاندازی شده و زیرساختهای سختافزاری و نرمافزاری آن در حال تکمیل است.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای فارس افزود: با راهاندازی کامل این مرکز، اطلاعات مربوط به چاههای کشاورزی، صنعتی، خدماتی و شرب، میزان برداشت آب، وضعیت کمی و کیفی آب سدها، خطوط انتقال و سایر دادههای منابع آب بهصورت متمرکز قابل رصد خواهد بود.
بدری خاطرنشان کرد: این مرکز میتواند نقش مهمی در مدیریت مصرف آب، ایجاد انسجام اطلاعاتی و اتخاذ تصمیمهای دقیقتر درباره منابع آب استان در سالهای آینده ایفا کند.
کسری سالانه ۶۰۰ میلیون مترمکعبی آب در فارس
محمد رحیمی معاون طرح و توسعه شرکت آب منطقهای فارس نیز در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به فشارهای واردشده بر منابع آبی استان فارس گفت: برداشتهای انجامشده در سالهای گذشته، توسعه شهرها، افزایش جمعیت و تغییرات اقلیمی موجب شده است که فارس اکنون با کسری سالانه حدود ۶۰۰ میلیون مترمکعب آب مواجه باشد.
وی افزود: طی حدود دو دهه گذشته، استان فارس بهطور متوسط با افت حدود ۳۰ سانتیمتری تراز آبهای زیرزمینی مواجه بوده که این مسئله یکی از عوامل اصلی بروز پدیده فرونشست زمین در نقاط مختلف استان است.
فرونشست در برخی مناطق فارس قابل توجه است
معاون طرح و توسعه شرکت آب منطقهای فارس با اشاره به دادههای مرکز زمینشناسی گفت: در برخی مناطق استان از جمله شهرستان مرودشت، میزان فرونشست زمین قابل توجه است و این مسئله ضرورت اجرای دقیقتر برنامههای حفاظت و صیانت از منابع آب زیرزمینی را دوچندان میکند.
رحیمی با تأکید بر ضرورت کاهش وابستگی به منابع زیرزمینی افزود: شرایط کنونی ایجاب میکند که در کنار حفاظت از سفرههای آب زیرزمینی، استفاده از منابع جایگزین و غیرمتعارف با جدیت بیشتری دنبال شود.
واگذاری ۱۴۵ میلیون مترمکعب از سهم آب دریای فارس به سرمایهگذاران
وی استفاده از منابع آب غیرمتعارف را یکی از راهکارهای مدیریت شرایط موجود دانست و گفت: استفاده از پساب تصفیهخانههای فاضلاب و آب دریا برای تأمین نیاز آبی بخشهایی همچون صنعت، خدمات و فضای سبز بهطور جدی در دستور کار قرار دارد.
وی با اشاره به تخصیص ۴۰۰ میلیون مترمکعب آب دریا به استان فارس گفت: تاکنون ۱۴۵ میلیون مترمکعب از این ظرفیت به سرمایهگذاران واگذار شده و پروژه انتقال آب دریا نیز مراحل اجرایی خود را طی میکند.
رحیمی افزود: مسیر پیشبینیشده برای انتقال آب دریا به استان مناسب است و این خط انتقال، مناطق پارسیان، لامرد، لارستان و بخشی از شهرستانهای شرقی فارس را تحت پوشش قرار خواهد داد.
سهم آب سطحی در تأمین آب شیراز به ۳۶ درصد رسید
معاون طرح و توسعه شرکت آب منطقهای فارس با اشاره به هدفگذاری وزارت نیرو برای افزایش سهم آب سطحی در تأمین آب شرب مراکز جمعیتی تا افق ۱۴۴۵ گفت: پیش از تکمیل خط دوم آبرسانی به شیراز، حدود ۲۰ درصد آب مورد نیاز این شهر از منابع سطحی و ۸۰ درصد از منابع زیرزمینی تأمین میشد.
وی افزود: با بهرهبرداری از خط دوم آبرسانی به شیراز، سهم منابع سطحی در تأمین نیاز آبی این کلانشهر به حدود ۳۶ درصد افزایش یافته است.
رحیمی ادامه داد: تکمیل پروژههای خطوط انتقال آب که هماکنون در دست اجراست، سهم منابع سطحی در تأمین آب را به حدود ۴۵ درصد افزایش خواهد داد.
وی گفت: با اجرای طرحهای در دست مطالعه نیز امیدواریم پیش از افق تعیینشده، سهم منابع آب سطحی در تأمین نیاز آبی استان فارس به ۶۶ درصد برسد؛ اقدامی که میتواند گام مهمی در کاهش فشار بر منابع آب زیرزمینی و مدیریت پایدارتر منابع آبی استان باشد.